راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
ایمنی شغلی در حوزه داربستبندی بهعنوان یکی از مهمترین اصول کار در ارتفاع، اهمیت بسیاری دارد. در ادامه به توضیح نکات کلیدی و راهکارهایی که برای افزایش امنیت شغلی و کاهش خطرات این حرفه باید رعایت شوند، میپردازیم.
خطرات مرتبط با کار روی داربست
کار در ارتفاع معمولاً با خطراتی از جمله سقوط از ارتفاع، برهم خوردن تعادل، آسیب ناشی از وزش باد یا شرایط محیطی و احتمال فروپاشی داربست همراه است. بیتوجهی به اصول ایمنی میتواند منجر به صدمات جانی، مالی یا حتی مرگ شود. بنابراین رعایت اصول و مقررات ایمنی در این حوزه لازم و ضروری است.راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
اصول کلیدی ایمنی در داربستبندی
1. بررسی و بازرسی جامع داربستها
پیش از استفاده از داربست، بازرسی دقیق و کامل آن الزامیست. استحکام و پایداری داربست باید مورد ارزیابی قرار گیرد، و در صورت وجود هرگونه نقص یا آسیب، اصلاحات لازم فوراً انجام شود.
2. استفاده از تجهیزات ایمنی ضروری
کارگران باید تجهیزات ایمنی مناسب شامل موارد زیر را داشته باشند:
کلاه ایمنی
کمربند محافظ در برابر سقوط
کفش ایمنی مناسب
این تجهیزات بهطور قابلتوجهی از وقوع حوادث جلوگیری میکنند.
3. آموزش و افزایش آگاهی کارگران
آموزش مستمر پرسنل برای نحوه صحیح نصب، کار با داربست، و روشهای ایمنی از اهمیت ویژهای برخوردار است. تمام مسئولان باید اطمینان حاصل کنند که کارگران آگاه به اصول ایمنیاند و مهارت کافی در این زمینه دارند.
4. رعایت محدودیتهای بارگذاری
داربست باید طبق ظرفیت بارگذاری توصیهشده استفاده شود. بار اضافی میتواند منجر به فروپاشی و آسیبهای جدی شود.
5. بررسی شرایط محیطی
در شرایط جوی نامناسب نظیر بادهای شدید، باران یا برف، استفاده از داربست خطرناک است و باید اقدامات ایمنی بیشتری اجرا شود. همچنین، محل نصب داربست باید تمیز و عاری از هر مانع خطرناکی باشد.
6. نظارت و مدیریت مداوم
مسئولان باید بهطور منظم بر روند کار داربست نظارت داشته باشند و بازرسیهای دورهای انجام دهند. شناسایی زودهنگام مشکلات یک گام مؤثر در پیشگیری از خطرات است. راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
ملاحظات اضطراری و واکنش در برابر حوادث
استفاده از تجهیزات امداد و نجات ضروری است.
آمادهسازی یک برنامه اضطراری عملیاتی، شامل تخلیه سریع.
آموزش کارگران برای واکنش مناسب در شرایط خطرناک.
مزایای رعایت ایمنی شغلی
جلوگیری از آسیبهای جانی و مالی.
افزایش ایمنی محیط کار.
بهبود بهرهوری و رضایت شغلی کارگران.
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
خطرات داربست بندی
هرگاه افرادی مجبور به فعالیت در ارتفاع باشند، با تهدیدات و ریسکهایی روبهرو خواهند شد و انجام وظایف بر روی سازههای موقت نظیر داربست نیز از این قاعده مستثنا نیست.
بر اساس دادههای ارائه شده توسط اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا (OSHA):
سوانح مربوط به داربست سالانه منجر به حدود ۴۵۰۰ آسیبدیدگی و تقریباً ۶۰ مورد فوتی در ایالات متحده میشود.
سقوط از داربستها حدود یک چهارم (۲۵٪) کل مرگهای مرتبط با محیطهای کاری را شامل میشود.
مطالعات آماری نشان میدهد که تقریباً ۷۲ درصد افراد آسیبدیده، دلیل رخداد را لغزش، سقوط سکو یا تکیهگاه، و یا برخورد با اشیای در حال افتادن عنوان کردهاند.
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
در پروژههای ساختوساز، مهمترین قصور ایمنی، فقدان آموزش کافی برای پیشگیری از خطر سقوط است.
این آمارها صرفاً مربوط به ایالات متحده است؛ اما اگر بخواهیم این ارقام را در مقیاس جهانی در نظر بگیریم، به این نتیجه میرسیم که سالیانه صدها انسان جان خود را بر اثر حوادث داربست از دست میدهند و دهها هزار نفر نیز دچار جراحت میشوند.راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
عیوب. بسیاری از حادثههایی که در حوزه داربستبندی رخ میدهد، ناشی از مشکلات و معایب فنی داربست است. از جمله میتوان به لولههای فلزی خمیده یا آسیبدیده، یا بستهایی که به طور صحیح و در امتداد مناسب قرار نگرفتهاند، اشاره کرد.
ریزش اجسام. افتادن ابزار کار، وسایل ساختمانی یا ضایعات ساختمانی از روی داربست، از علل اصلی مصدومیتهای این حرفه محسوب میشود. برای جلوگیری از آسیب ناشی از سقوط اجسام، توصیه میشود برای هر طبقه داربست پوشش محافظ نصب گردد.
شرایط جوی. انجام امور ساختمانی در ارتفاع، به ویژه هنگام تغییرات آب و هوایی، میتواند ریسک جدی به همراه داشته باشد. خیس شدن یا یخزدگی تختهها در اثر باران یا برف، آنها را لغزنده میکند و نوسانات دمایی امکان دارد باعث شل شدن بستها یا ترکخوردگی و آسیب بخشهای مختلف شود.
عدم رعایت مقررات ایمنی. عوامل دیگری نیز میتوانند موجب حوادث خطرناک و حتی مرگبار شوند، از جمله بارگذاری بیش از اندازه داربست و قرار دادن آن در مجاورت منابع الکتریکی یا انرژی پرخطر.راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
فقدان آموزش کافی. فعالیت بر روی داربست و نصب آن مستلزم دانش و مهارت تخصصی است. سازندگان و نصابان داربست باید با اصول ساخت و مقررات ایمنی آشنایی کامل داشته باشند و افراد شاغل در این حوزه نسبت به خطرات احتمالی داربستها آموزش ببینند.
تختهکشی نامناسب یا ناکافی. جهت تأمین امنیت کارکنان، لازم است تکیهگاهها و کفپوشهای داربست از استحکام کافی برخوردار باشند. کمتوجهی به این موضوع منجر به سقوط از ارتفاع یا آسیبهای جدی میشود که معمولاً ناشی از ضعف در ستونها، سیستمهای بالابر یا اتصال نادرست اجزای سازه است.
کمتجربگی، ضعف عملکرد و بیتوجهی. حضور افراد بدون آموزش یا تجربه کافی یا کارکنانی که به نکات ایمنی بیاهمیت هستند، در پروژههای ساختمانی میتواند شرایط بسیار مخاطرهآمیزی ایجاد کند. بیاحتیاطی یا بیمبالاتی دیگران، هنگام کار داربست به شدت حادثهآفرین است.
کمبود لوازم ایمنی. حتی اگر داربستها بهدرستی طراحی و اجرا شوند، لازم است کارگران از تجهیزات ایمنی کافی مانند کلاه ایمنی، هارنس، و دستکش بهرهمند باشند تا از مخاطرات پیشگیری شود.
ساخت ضعیف. در بسیاری از سایتهای عمرانی، حوادثی رخ میدهد که علت اصلی آن اجرای غلط داربست است؛ مانند متصل نشدن مناسب اجزا، عدم نصب مهاربندی اصولی و نبود حفاظ جانبی.
رسیدگی و مراقبت ناکافی. برای حفظ استحکام و ایمنی داربست باید به طور منظم مورد بازرسی، تعمیر و نگهداری قرار گیرد. استفاده از قطعات فرسوده یا باقی ماندن مواد زاید روی داربست میتواند به ایجاد سطح لغزنده یا خطرهای دیگر منجر شود.
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربست
فواید استفاده از داربست
دلیل اصلی اینکه داربستها قرنهاست در معماری و ساختوساز به کار گرفته میشوند، کارایی بالای آنهاست. حتی امروزه نیز داربست به عنوان یکی از ضروریترین و مؤثرترین ابزارها برای انجام امور در ارتفاع شناخته میشود.
بزرگترین برتریهای بهرهگیری از داربست برای کار روی بخشهای مرتفع عبارتند از:راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
**امکان دسترسی آسان:**
داربستها این قابلیت را دارند که دسترسی راحت و پایدار به هر نقطهای از یک سازه را بدون مانع ایجاد کنند و عبور و مرور نیروهای انسانی و ابزاردقیق را در محل پروژه بسیار تسهیل نمایند.
**بهبود تعادل:**
وجود داربست شرایطی فراهم میکند که کارگران روی یک تکیهگاه مطمئن قرار بگیرند و ضمن ایستادن در موقعیتهای مختلف، تعادل کافی داشته باشند؛ موضوعی که اجرای صحیح و ایمن فعالیتها را ممکن میسازد.
**نصب و جمعآوری ساده:**
از دیگر امتیازات بزرگ داربستها سادگی در نصب و بازکردن آنهاست؛ این سازهها را میتوان به سرعت سرهم یا جمع کرد، در نتیجه در وقت و انرژی صرفهجویی زیادی میشود.
**دوام بالا:**
بیشتر داربستها چه از جنس چوب باشند و چه فلزی، استحکام و طول عمر مناسبی دارند و میتوانند مدتها در پروژههای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
**افزایش ایمنی:**
یکی از اصلیترین دلایل انتخاب داربست، ایجاد محیطی ایمن برای پرسنل است. داربست زمینهای مطمئن و پایدار برای انجام کار فراهم میکند و خطرات احتمالی را تا حد مطلوبی کاهش میدهد. البته امروزه با پیشرفت فناوری، راهکارهای دیگری مانند استفاده از رباتها و پهپادها نیز مطرح شده که میتواند حضور مستقیم افراد را در ارتفاع به حداقل برساند. در بخش انتهایی این راهنما به جزئیات آن میپردازیم.
**ایجاد مسیر و عبور:**
بسیاری از پروژههای ساختمانی نیازمند آن هستند که نیروی کار برای رسیدن به نقاط مختلف سازه مسیرهای طولانی یا پیچیدهای را طی کند که موجب اتلاف زمان و افزایش خستگی میشود. داربست میتواند نقش یک گذرگاه ایمن را ایفا کند و با ایجاد پلها و مسیرهای اتصال، موجب کاهش مسیرهای طولانی و افزایش سرعت انجام کار گردد.
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی
کاربردهای داربست**
امروزه داربستها برای اهداف متعددی بهکار میروند. برخی از مهمترین موارد استفاده عبارتند از:راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
نظافت**
داربست به کارکنان این امکان را میدهد تا سطوح شیشهای یا نواحی دور از دسترس در طبقات بالاتر ساختمانها را پاکسازی کنند.
**امور عمرانی**
در پروژههای ساختوساز، داربست نقش کلیدی دارد. این سازههای موقتی به نیروهای کاری اجازه میدهد تا در ارتفاع، با قرارگیری روی یک سکو یا سطح پایدار، عملیات ساختمانی را به اجرا بگذارند. اهمیت این موضوع در اجرای پروژههای مرتفع، نظیر برجها و آسمانخراشها، دوچندان است؛ اما حتی در ساختوسازهای نزدیک به سطح زمین نیز از داربست استفاده میشود.
**بازرسی صنعتی**
در فرآیندهای بازرسی، داربست به متخصصان اجازه میدهد تا ضمن دسترسی به نقاط مرتفع یا غیرقابل دسترس ساختمان، ارزیابی فنی، تستهای غیر مخرب و سایر کنترلها را انجام دهند. بازرسان گاه برای بررسی فضای داخلی مخازن صنعتی، دیگهای بخار یا دیگر سازههای مشابه نیز از داربستهای ویژه بهره میبرند.
**تعمیرات و نگهداری**
قبل از آغاز عملیات نگهداری، معمولاً بازرسها نقاط نیازمند تعمیر را شناسایی میکنند و سپس کارگران تعمیرات، با قرار گرفتن روی داربست، فرایند مربوط را دنبال میکنند.
**دیگر کاربردها**
علاوه بر موارد فوق، داربست در فعالیتهای زیر هم کاربرد دارد:
– اجرای پروژههای هنری و نمایشگاهی
– برپایی صحنه برای کنسرتها
– ساخت غرفههای نمایشگاهی
– احداث جایگاه و سکو برای تماشاچیان
– برجهای دیدبانی
– عملیات شمعکوبی
– سازههای مخصوص برای مسابقات اسکی یا رمپهای ورزشی
برای کسب اطلاعات بیشتر و مطالعه کامل دستورالعملهای ایمنی، میتوانید به وبسایت www.ironghadir.ir مراجعه کنید. رعایت این اصول، تضمینی برای امنیت کارگران و موفقیت بیشتر پروژههای ساختمانی خواهد بود. 😊
راهنمای جامع رعایت اصول ایمنی شغلی در داربستبندی
