مغزی داربست

  گاهی اوقات، برای اتصال لوله‌ها نیاز است از بست مغزی استفاده کرد تا به مشکلاتی مانند خمیدگی و پیچیدگی اجزاء از بین نروند.

مغزی داربست

• مغزی  ، با تقسیم فشار ورودی بر روی تمام سطح لوله، فشارها را به یک نقطه متمرکز نمی‌گذارد و از ایجاد نقطه ضعف در لوله جلوگیری می‌کند.
• از بست مغزی در پروژه‌های ساختمانی و عمرانی استفاده می‌شود.
• جنس آن به‌طور عمده از فولاد تشکیل شده و وزن آن حدود ۸۵۰ گرم است.
• این بست مغزی دارای استاندارد ملی و ضمانت نامه معتبر می باشد.
• مغزی چدنی فروشگاه داربست غدیر، اصل و دارای نام حک شده می باشد.
• حتماً. بر اساس توضیحی که دادی، این نسخه‌ی کامل و فنیِ «مغزی داربستِ بدون پین» را آماده کردم تا دقیقاً همان کاربری شما را پوشش دهد.

  مغزی داربست بدون پین (توپرِ چدن/چدن داکتیل)؛ راهنمای کاربرد و اجرا

  تعریف کوتاه: مغزیِ موردنظر شما یک استوانه‌ی توپر به طول حدود ۲۰ سانتی‌متر است که نقش «اتصال درونی» بین دو لوله‌ی داربست را بازی می‌کند. جنس آن چدن یا ترجیحاً چدن داکتیل است تا مقاومت فشاری و ضربه‌پذیری بالاتری داشته باشد. این مغزی داخل انتهای دو لوله می‌نشیند و باعث می‌شود دو لوله دقیقاً در امتداد هم قرار گیرند؛ سپس بست بیرونی (اتصال استاندارد داربست) روی محل Joint سوار می‌شود تا اتصال قرص و محکم شود.

  ---

  چرا چدن داکتیل؟ تفاوت با چدن خاکستری

  • چدن داکتیل (ساختار گرافیت کروی) نسبت به چدن خاکستری چقرمگی و انعطاف‌پذیری بالاتر دارد؛ یعنی در برابر شوک و ضربه دیرتر می‌شکند و ترکِ ترد کمتری دارد.
  • برای اتصال عمودی که زیر بار فشاری بالا و گاهی لرزش/تکان‌های کارگاهی است، داکتیل انتخاب امن‌تری نسبت به چدن خاکستری است.
  • نکته: روی قطعات چدنی جوشکاری نکنید؛ اگر نیاز به فلنج یا لبه دارید، در ریخته‌گری یا ماشین‌کاری پیش‌بینی شود.

  ---

  نقش مغزی توپر در اتصال دو لوله

  1. هم‌محوری (Alignment): مغزی مثل «قالب داخلی» عمل می‌کند و محور دو لوله را هم‌خط نگه می‌دارد؛ ستون‌ها شاقول و صاف می‌مانند.
  2. انتقال بار فشاری یکنواخت: بار از لوله‌ی بالایی به‌صورت محوری از طریق سطح تماسِ مغزی به لوله‌ی پایینی منتقل می‌شود؛ لبه‌های نازک دهانه‌ی لوله له نمی‌شوند.
  3. کاهش لقی و لنگی: چون قطعه توپر و سفت است، اتصال مثل یک لوله‌ی یکپارچه رفتار می‌کند؛ این یعنی کمانش دیرتر اتفاق می‌افتد و سازه سفت‌تر می‌شود.
  4. عملکرد ایمن زیر وزن نفر/مصالح: وقتی کارگر روی سکو می‌رود یا بار روی طبقه می‌نشیند، دو لوله از هم باز نمی‌شوند و اتصال «نفس» نمی‌زند.

  نتیجه‌ی عملی: قبل از بستن بست‌های بیرونی، مغزی را جا بزن؛ بعد بست استاندارد را روی محل اتصال ببند تا اتصال هم داخلی (مغزی) و هم بیرونی (بست) داشته باشد.

  ---

  کجا ایده‌آل است؟

  • کارهای برجی و ارتفاعات زیاد: جایی که ستون‌ها بار فشاری قابل‌توجه و لرزش باد/رفت‌وآمد را تجربه می‌کنند.
  • زیر بتن (شمع‌بندی/زیرسازی دال و تیر): در زمان بتن‌ریزی تازه، فشار زیاد است؛ مغزی توپرِ داکتیل هم‌محوری را حفظ می‌کند و لهیدگی دهانه‌ها را می‌گیرد.
  • قاب‌هایی که اتصالِ وسط ستون حساس است: مثلاً جایی که تکرار طبقات زیاده و هر طبقه باید سریع و مطمئن روی قبلی بنشیند.

  ---

  ابعاد، تلرانس و جزئیات ساخت (پیشنهاد اجرایی)

  • طول کل مغزی: حدود ۲۰۰ میلی‌متر (معمول شما).
  • طول درگیری مؤثر هر طرف: دست‌کم ۹۰–۱۰۰ میلی‌متر داخل هر لوله (پس مجموع درگیری ≈ طول کل).
  • قطر بیرونی: با توجه به سیستم لوله‌ی شما (معمولاً لوله‌های داربستی ϕ۴۸.۳ mm) قطر مغزی باید کمی کمتر باشد تا لقِ کنترل‌شده به‌دست آید؛
    • تلرانس لقیِ پیشنهادی: حدود ۰.۲ تا ۰.۵ میلی‌متر (نه آن‌قدر تنگ که گیر کند، نه آن‌قدر گشاد که لق بزند).
  • لبه‌ها و پخ‌ها: دو سرِ مغزی را پخ ۱–۲ میلی‌متری بزنید تا به لبه‌ی لوله گیر نکند و لبه‌ی تیز دست نبرد.
  • سطح و پوشش: شات‌بلست + آستر زینک‌ریچ یا گالوانیزه/آبکاری مناسب چدن. روی چدن رنگ پودری صنعتی هم جواب می‌دهد.
  • سطح تماس: ماشین‌کاری سبک (Roundness خوب) کمک می‌کند پخش بار یکنواخت شود.

  ---

  روش نصب استاندارد (گام‌به‌گام)

  1. بازرسی سریع قطعه: ترک، لهیدگی، تاب، یا پوسته‌شدن پوشش نداشته باشد.
  2. تمیزکاری دهانه‌ی لوله‌ها: براده و گل و سیمان را بگیرید؛ چربیِ غلیظ نزنید (گردوغبار می‌گیرد و لقی می‌سازد).
  3. نصب مغزی داخل لوله پایینی تا تقریبا نصف طولش درگیر شود.
  4. نشاندن لوله‌ی بالایی با حفظ شاقولی؛ اگر نیاز شد کمی گریس سبک یا اسپری روان‌کن فقط برای سهولت جا زدن (نه زیاد).
  5. بستن بست بیرونی روی محل Joint: از بست آستینی/مغزی (Sleeve Coupler) یا بست‌های قفل‌دار برند سازگار استفاده کن تا اتصال بیرونی هم بسته شود.
  6. مهاربندی جانبی را طبق نقشه بزن؛ مغزی جای بادبند نیست.
  7. کنترل نهایی شاقول و تگ ایمنی (ثبت در چک‌لیست).

  توصیه‌ی ایمنی: چون این مدل پین‌دار نیست، وجود بست بیرونی قفل‌دار روی Joint اجباری است تا از کششِ ناگهانی و بیرون‌آمدن جلوگیری شود (مثلاً هنگام تکان‌خوردن قاب یا کشیده‌شدن با جرثقیل دستی).

  ---

  کیفیت و QC (کنترل کیفیت) که حتماً چک کن

  • جنس: روی سفارش قید کن «چدن داکتیل»؛ قطعه‌ی چدن خاکستری برای شوک کارگاهی ریسکی است.
  • گردی و هم‌محوری: با گیج ساده یا کولیس بررسی کن؛ اگر جاخوری سفت/شلِ غیرعادی بود، از چرخه‌ی مصرف خارجش کن.
  • سطح: بدون «پوکی» ریخته‌گری، بدون لبه‌ی تیز و پلیسه‌ی داخلی.
  • پوشش: در پروژه‌های مرطوب/فضای باز، حفاظت خوردگی الزامی است.
  • آزمایش نمونه‌ای: چند ستون را با همین مغزی ببند، لقی و صدای تق‌تق را چک کن؛ اگر بود، تلرانس را اصلاح کن.

  ---

  نکات مهم اجرایی در کارهای برجی و زیر بتن

  • نسبت ارتفاع به عرض پایه را رعایت کن (از دستورالعمل سیستم پیروی کن). با افزایش ارتفاع، بادبندها را بیشتر کن.
  • در بتن‌ریزی: حین بتن‌ریزی، چرخ‌ها قفل/یا پایه‌ها ثابت؛ بارهای دینامیکی را از مسیر ایمن عبور بده (راهرو مجزا).
  • نشست تدریجی: بعد از گیرش اولیه بتن، کنترل شاقولی و بازرسی Joint انجام شود؛ اگر بست شل شده، مجدداً سفت کن.
  • بارگذاری نفر/مصالح: روی هر طبقه، ظرفیت را با ضریب اطمینان محاسبه کن (برای چهار پایه، بدترین حالت را ۳ پایه باربر در نظر بگیر).

  ---

  مزایا و محدودیت‌ها (واقع‌بینانه)

  مزایا
  • ساده، ارزان و سریع‌النصب.
  • هم‌محوری عالی و انتقال بار فشاری مطمئن.
  • دوام خوب در برابر سایش دهانه‌ها به‌خاطر توپر بودن.
  محدودیت‌ها
  • مهار کششی ذاتی ندارد (برخلاف مدل‌های پین‌دار) ⇒ حتماً باید بست بیرونی قفل‌دار روی Joint بسته شود.
  • در صورت تلرانس بد، یا بیش از حد سفت می‌شود (گیر می‌کند) یا بیش از حد لق (صدا/لرزش).
  • وزن بیشتر نسبت به مغزی‌های لوله‌ای توخالی.

  ---

  چک‌لیست خرید و اجرا (خلاصه کاربردی)

  • جنس چدن داکتیل + گزارش متریال.
  • طول ۲۰ سانت با درگیری مؤثر ≥ ۹–۱۰ سانت در هر طرف.
  • تلرانس قطر مطابق لوله‌ی سیستم (لق ۰.۲–۰.۵ میلی‌متر).
  • پخ‌زنی دو سر + سطح تمیز و پوشش ضدخوردگی.
  • بست بیرونی قفل‌دار حتماً در محل Joint.
  • مهاربندی جانبی طبق نقشه؛ مغزی جای بادبند نیست.
  • کنترل شاقولی دوره‌ای، به‌ویژه در کارهای برجی و پس از بتن‌ریزی.

  ---

  جمع‌بندی

  برای وصل‌کردن دو لوله‌ی داربست در امتداد هم، مغزی توپرِ ۲۰ سانتی از چدن داکتیل یک راه‌حل قوی و سریع است:
  • هم‌محوری را تضمین می‌کند،
  • بار فشاری را از مرکز مقطع عبور می‌دهد،
  • و اتصال را قرص و محکم می‌سازد تا زیر وزن نفر/مصالح یا بارهای برجی/بتن‌ریزی باز نشود.
  فقط یادت باشد چون پین ندارد، بست بیرونی روی محل Joint اجباری است تا اتصال در برابر کشش و لرزش هم ایمن بماند. با رعایت تلرانس درست، پوشش مناسب و بازرسی‌های دوره‌ای، این نوع مغزی در پروژه‌های برج‌های بلند و زیر بتن عملکردی قابل اتکا خواهد داشت. اگر خواستی، یک نقشه‌ی ساخت با ابعاد پیشنهادی (قطر، پخ‌ها، زبری سطح) و چک‌لیست QC هم برات آماده می‌کنم تا مستقیماً بدهی کارگاه ماشین‌کاری/ریخته‌گری.